
Wael Shawky: 'Cabaret crusades'
Wael Shawky is één van de meest bijzondere kunstenaars uit de Arabische wereld. In zijn films en installaties verwerkt hij op eigen manier de Arabische geschiedenis. Voor de film Cabaret Crusades: The Path to Cairo gebruikte hij de oude theatertechniek van het marionettenspel. De film draait op 19 mei op het SPRING Performing Arts Festival in Utrecht. Marieke van der Velden recenseerde vorig jaar Cabaret Crusades tijdens de Documenta:
Paus Urbanus II spreekt Arabisch. Mooi, klassiek Arabisch, met de diepe, melodieuze stem van een sprookjesverteller. Zo mooi hoor je het in het Westen niet vaak in je oor fluisteren. Zeker niet door de paus.
In Cabaret Crusades, een project van de Egyptische kunstenaar Wael Shawky (Alexandrië, 1971) bekijk je de kruistochten vanuit het oogpunt van de Arabische wereld. De reeks animatiefilms is gebaseerd op het boek van de Libanese schrijver Amin Maalouf, De kruistochten gezien door de Arabieren (1983, in het Nederlands verschenen als: Rovers, christenhonden, vrouwenschenners).

Still uit Cabaret Crusades: The Path to Cairo
De hoofdrollen in de film worden vertolkt door marionetten. Dat maakt Cabaret Crusades vreemd. Indrukwekkend vreemd. Schaars verlichte kathedralen, mistige, middeleeuwse steegjes, imponerende stadsmuren, de enscenering van de films doet denken aan een historisch drama. Maar de man die zo theatraal het hoofd in de handen laat vallen, zit aan touwtjes. Zijn tegenspeler heeft een kamelenkop. Steeds als je wilt opgaan in het verhaal, word je op het verkeerde been gezet.
Het werk aan de keramieken poppen
Het eerste deel van Cabaret Crusades, The Horror Show File, werd gemaakt in 2010. Voor dit eerste deel gebruikte Shawky houten marionetten van tweehonderd jaar oud, afkomstig uit de Lupi-collectie in Turijn. Het eerste deel – met daarin de Arabische toespraak van de paus – beschrijft de Eerste Kruistocht, van 1095 tot 1099. De tweede film, The Path to Cairo, gaat over de vijftig jaar tussen de Eerste en Tweede kruistocht. Dit deel zou in Alexandrië gemaakt worden, maar liep vertraging op door de omwenteling in Egypte. Wael Shawky week uit naar Aubagne in Zuid-Frankrijk. Daar werkte hij samen met ambachtslieden aan de 120 keramieken poppen voor de tweede film.
Geschiedenis is niet een serie feiten, zegt Wael Shawky in een interview, maar een serie menselijke interpretaties. “Het feit dat je als kunstenaar zomaar iets kunt kiezen omdat er toch niets vaststaat, inspireert me.”
